TJALJAN-huis


atelierwoning

Het huidige pand aan de Hoofdstraat West 97 in Uithuizen dateert uit 1930.
Het pand heeft grote mate van aardbevingsschade, de kosten voor herstel zijn zo hoog dat er is gekozen voor nieuwbouw.
Uitgangspunt daarbij is dat de bewoners dezelfde hoeveelheid m3 terug mogen bouwen als zij nu hebben.

Van een continu straatprofiel is in dit deel en deze zijde van Hoofdstraat West nauwelijks sprake.
Waren er oorspronkelijk minstens 6 woningen gesitueerd ten westen van de Heilige Jacobus de Meerdere kerk.
Tegenwoordig zijn dit slechts 3 woningen, komend vanuit het westen staat de eerste nog min of meer in de oorspronkelijke rooilijn, de volgende ‘seniorenwoning’ uit de jaren ’90 ligt ca. 6 m verder naar achter.
Het derde pand betreft Hoofdstraat West 97, deze ligt maar liefst 12 m vanaf de oorspronkelijke rooilijn. Oorspronkelijk was het plan om vóór de huidige woning een tweede woning te bouwen, dit is echter nooit gebeurt.

Het huidige pand bestaat uit twee lagen met een plat dak.
In de oorspronkelijke indeling was er een café op de begane grond en een woning op de verdieping. In de huidige situatie is dit omgevormd tot één woning.
Achter dit pand van twee lagen staat een grote schuur met zadeldak en een kleinere schuur met plat dak, de drie gebouwen zijn onderdeel van de herbouwwaarde.

Het tot ca. 1930 op deze kavel aanwezige pand bestond uit twee lagen met schilddak, met de voorgevel direct grenzend aan de straat.
Het pand is destijds door brand verwoest.

De kavel is onderdeel van het straatlint van de Hoofdstraat West en grenst aan de oostgevel aan het ‘ voorplein’ van de Heilige Jacobus de Meerdere kerk.
Het pad naast het huis vormt de ontsluiting van de achter de kavel gelegen R.K. Basisschool de Schelp. (deze school wordt overigens in het najaar van 2019 gesloten)
In die zin kan gesproken worden van twee ‘voorgevels’ , één aan de Hoofdstraat West, en een meer secundaire gericht naar het voorplein van de kerk.

Gespiegeld van de kavel aan de Hoofdstraat West 97, aan de oostkant van het voorplein van de kerk is een aantal jaren geleden een complex van appartementen gebouwd.
Dit complex bestaat uit twee lagen met en steile kap, startend aan Hoofdstraat West en overhoeks verder gaand, grenzend aan het voorplein, na 4 traveeën, gaat het complex over in een rij seniorenwoningen die beëindigd ter hoogte van de voorgevel van de voormalige pastorie. Het complex heeft zijn adres aan de Hoofdstraat West, de seniorenwoningen worden via een pad langs het voorplein van de kerk ontsloten.

De overzijde van de straat, de zuidzijde van Hoofdstraat West kenmerkt zich door woningen van het type rentenierswoning, met ontsluiting in het midden en aan beide zijden van de entree een identieke gevelindeling. Aan deze zijde hebben de laatste 50 jaar nauwelijks aanpassingen in het straatbeeld plaats gevonden.

Het ontwerp
Het oorspronkelijke volume wordt volledig terug gebouwd, echter in een andere verschijning.
Het programma behelst een voorhuis aan de straatzijde, een achterhuis aan de tuinzijde met daar tussen atelierruimte, entree met carport en patio aan de westzijde.
Voor het ontwerp zijn de criteria van de welstandsnota oude kernen en het beeldkwaliteitsplan Maarweg Uithuizen als uitgangspunt gebruikt.

Situering
Straatzijde Hoofdstraat West
Met de nieuwbouw wordt de continuïteit van het straatbeeld voor zover mogelijk hersteld. Hiertoe wordt de nieuwe voorgevel dichter naar de straat geplaatst.
Echter niet verder dan 1 m voorbij de voorgevel van naastliggende woning, om deze woning niet al het zicht op de straat te ontnemen.
Er ontstaat zo een voortuin van 4,8 m diepte.
Het huidige pand van de Hoofdstraat West 97 staat aan de westzijde direct op de erfgrens, de nieuwbouw zal 2 m uit deze erfgrens gebouwd worden, om ook in die zin ruimte te geven aan naastliggende woning.
Aan deze westzijde is na het voorhuis een patio ontworpen, aansluitend overgaand in het achterhuis, dat heeft aan deze zijde slechts één laag, eveneens om naastliggende woning ruimte te geven.

Voorplein Heilige Jacobus de Meerdere kerk.
Enigszins vergelijkbaar met het appartementencomplex en aangrenzende seniorenwoningen aan de overzijde van het voorplein, wordt de nieuwbouw ingezet als begrenzing van het voorplein van de Heilige Jacobus de Meerdere kerk.
Vanaf de straat richting het zuiden verandert de materialisering de oostgevel van volledig metselwerk aan de Hoofdstraat West naar een mix van hout en metselwerk tot volledig houten gevels aan de zuidkant. De westgevel heeft een soortgelijke opbouw.
Daarbij aansluitend op zowel de welstandsnota oude kernen als het beeldkwaliteitsplan Maarweg Uithuizen, het achtergelegen gebied met toekomstige nieuwbouwwoningen en nieuw aan te leggen park.
Aan de Hoofdstraat West bestaat het pand uit twee lagen met plat dak, richting park verandert schaal en materialisering om aan de parkzijde te eindigen met één laag met dakterras.

Vormgeving
De voorgevel heeft een breedte die qua de korrelmaat aansluit op de tegenovergelegen rentenierwoningen.
Ook de indeling sluit hier bij aan; de entree in het midden, aan beide zijden daarvan in maat identieke woonruimtes
De vormgeving refereert naar de ook in Uithuizen veel voorkomende woningen uit de jaren ’20, woningen veelal bestaande uit twee lagen met een plat dak, soms met een winkelruimte op de begane grond, met rijke metselwerk patronen en gevel beëindigingen.
De raamverdeling sluit hier bij aan, slanke profielen wisselend voor of juist achter in de gevel geplaatst om een ‘levend’ beeld te creëren.
De voor- en zijgevels van het ‘voorhuis’ worden vormgegeven in twee kleuren metselwerk, rood en roodbruin, de vormgeving verrijkt met rollagen en kolommen met staand metselwerk.
De langsgevels zijn opgebouwd uit een stramien van 3,9 m, elk stramien is door variatie in hout en metselwerk en toepassing van schijnkolommen van metselwerk herkenbaar in de gevel. Deze variatie is enerzijds bedoeld om informatie te geven over de achterliggende functies in het gebouw en anderzijds om aan te sluiten bij de schaal van omringende bebouwing.
De houten gevelbekleding bestaat uit zwart gebrande verticale houten delen, geconserveerd volgens Shou Sugi Ban-methode, vlak achter de voorgevel beginnend als daklijst, zoals gangbaar bij woningen uit de jaren’20 en richting parkzijde overgaand in grotere vlakken.
Daarbij refererend naar enerzijds de pannendaken aan de overzijde van het voorplein, anderzijds werkruimtes die hier hebben gestaan en de nieuwe werkvorm die hier terug komt.
Terugliggende vlakken, zoals bij de entree van het achterhuis en aan de patio en op het dakterras, worden uitgevoerd in verticale houten delen van vergrijzend iroko